Gehoorverlies bij personen met een verstandelijke beperking

Onderzoek wijst uit dat gehoorverlies meer voorkomt bij personen met een verstandelijke beperking. Al meermaals is aangetoond dat het voor de omgeving en hulpverleners zeer moeilijk is om een gehoorverlies op te merken bij personen met een verstandelijke beperking. Is er toch een vermoeden, dan rijst vaak de twijfel of de persoon wel kan worden getest. Bovendien stellen begeleiders zich de vraag of er wel iets kan worden gedaan aan een vastgesteld gehoorverlies. Wanneer gebruikers toch een hoorapparaat (beginnen) dragen, leert de ervaring dat het gebruik en het onderhoud van hoorapparaten bij deze doelgroep specifieke aandachtspunten vraagt.

 

 

Deze website is een realisatie van de intervisiewerkgroep gehoor en verstandelijke beperking van Sig Gijzegem. De logopedisten en logopedist-audiologen uit deze werkgroep verzamelden hun expertise in deze website. Deze website informeert ouders, ondersteuners en andere betrokkenen over oor-en gehoorproblemen bij personen met een verstandelijke beperking en wat kan ondernomen worden als oor- of gehoorproblemen worden vermoed of zijn vastgesteld. We voorzien ook enkele praktische tools.

 

BELANG VAN HOREN

Geluid heeft een belangrijke betekenis in het leven van elk van ons. Horen maakt het mogelijk te communiceren, signalen op te vangen, ons veilig te voelen en te ontspannen. Voor mensen met een verstandelijke beperking heeft geluid minstens een even grote betekenis, ook wanneer men niet spreekt en/of weinig tot geen taal begrijpt. Onderzoek wijst echter uit dat volwassenen met een verstandelijke beperking in veel gevallen worden belemmerd in het waarnemen van geluid omwille van een gehoorverlies. Het document onder deze link beschrijft de betekenis van geluid voor personen met een verstandelijke beperking. Op basis van het niveau van functioneren, beschrijven we de gevolgen van gehoorverlies. 

Bekijk ook de betekenis van geluid voor Maurice, Fatma, Sara en Mike. 

MAURICE, 60 JAAR

Maurice communiceert via lichaamstaal, mimiek en stemgeluiden. Stemmen en spraak worden minder toegankelijk voor Maurice. Sommige momenten lijkt hij in zichzelf gekeerd, andere momenten valt hij op in ongewenst gedrag (vb. roepen)
Maurice reageert enkel op signalen wanneer hij zich dicht bij de geluidsbron bevindt en deze voldoende luid worden aangeboden. Bij harde geluiden wordt hij onrustig en plaatst hij de handen vrij snel op de oren.
Geluiden bieden onvoldoende herkenbaarheid en structuur. Geluiden hebben geen voorspellende rol meer voor Maurice.
Maurice reageert weinig tijdens snoezel- en muziekactiviteiten. De ontspannende functie van muziek is waarschijnlijk verminderd door het gehoorverlies.

Maurice 10x10.jpg

FATMA, 48 JAAR

Fatma is aangewezen op een goed werkend hoortoestel om tot communicatie te kunnen komen. Ze heeft geen mogelijkheden op visuele input (Fatma is blind) op te nemen en te integreren.
Zonder hoortoestel is Fatma afgesloten van de buitenwereld omdat signalen niet worden opgevangen. Een hoortoestel lost de problemen slechts deels op. Zo blijft spraak op afstand of verstaan in een drukke omgeving ook met hoortoestel moeilijk.
Het niet horen van gekende omgevingsgeluiden maken haar onzeker. Ze mist ook de visuele input waardoor ze enkel nog het tactiele heeft om in te schatten wat rondom haar gebeurt.
Zonder hoortoestel is ze niet meer betrokken bij muzikale activiteiten. Met het hoortoestel begint ze spontaan te neuriën wanneer ze muziek hoort.

Fatma_edited.jpg

SARA, 47 JAAR

Auditieve boodschappen worden minder goed begrepen. Het spraakverstaan hangt sterk af van de communicatiepartner en de omgevingsfactoren. Ze is sterk aangewezen op visuele informatie.

Sara was steeds afwachtend, maar sinds haar gehoorverlies valt het op dat de visuele ondersteuning (zoals SMOG) noodzakelijk is om signalen op te vangen en te begrijpen.


Sara is een rustig persoon. In haar vertrouwde omgeving  maakt ze zich niet snel druk.

De laatste tijd is ze  onrustiger en schrikt ze vaak wanneer je haar benadert.

Sara gaat niet meer graag mee naar muziekoptredens. Ook binnen haar vertrouwde omgeving lijkt ze minder te genieten van muziek.  Ze kijkt nog elke avond naar ‘Thuis’, maar wil dat iedereen stil is.

Sara 10x10.jpg

MIKE, 29 JAAR

Door de vele misverstanden en zijn goede verbale mogelijkheden vermoeden ze dat Mike cognitief te hoog wordt ingeschat.
Onlangs was er bijna een aanrijding waardoor begeleiders zich afvragen of het wel nog veilig is dat Mike zich zelfstandig verplaatst in het verkeer.
Mike heeft nog geen angst ontwikkeld in zijn dagdagelijkse leven. Het valt wel op dat hij een plaats zoekt waar hij de omgeving kan overschouwen.
Hij houdt nog steeds van sporten, fietsen en sociale activiteiten. Hij neemt graag actief deel aan de maatschappij. Zijn zelfstandige activiteiten worden in vraag gesteld door de begeleiders omwille van de veiligheidsrisico’s.

Mike 10x10.jpg
 

GEHOORSTOORNISSEN

Het snel opsporen van een gehoorverlies is van groot belang. Hierbij zal ook gezocht worden naar de oorzaak van het gehoorverlies.  De gevolgen en de behandeling hangen hier veelal mee samen. Via deze link vind je informatie over het voorkomen of de prevalentie van gehoorverlies, de soorten en graden gehoorverlies.

We passen hieronder de informatie over gehoorverlies toe bij Maurice, Fatma, Sara en Mike. Uitleg over de termen die gebruikt worden bij Maurice, Fatma, Sara en Mike vind je in de link met informatie.

Maurice heeft een perceptief gehoorverlies aan beide oren ten gevolge van ouderdomsslechthorendheid (links 65 dBHL, rechts 67 dBHL, aan beide oren aflopend) .


Lokaliseren van geluid: Het gehoorverlies is aan beide oren ongeveer even groot. Als de geluiden voldoende hoorbaar zijn voor hem, kijkt Maurice de juiste kant op.


Toegang tot stille, normale en luide stem: Doordat Maurice vooral reageert op mimiek en de stem op zich in combinatie met een hoogtonig gehoorverlies kan hij in goede luisteromstandigheden (dichtbij, weinig storend ander lawaai, …) nog reageren op de stille stem. Het verheffen van de stem door een communicatiepartner wordt als onaangenaam ervaren (kan een gevolg zijn van de recruitment of versnelde luidheidsaangroei).


Overstemmend of maskerend effect van lage frequenties: Achtergrondlawaai overstemt (of maskeert) de spraak. Achtergrondlawaai is laagtonig en wordt door Maurice nog goed opgevangen in tegenstelling tot de spraak die hoogtonig is en dus minder goed ontvangen wordt.

Fatma heeft een gehoorverlies aan beide oren (links 50 dBHL, vlak, rechts volledige doofheid). De oorzaak is niet gekend.

Lokaliseren van geluid: Fatma zal zich steeds naar links richten als ze het geluid hoort.


Toegang tot stille, normale en luide stem: Met haar hoortoestel zal ze hopelijk een drempel halen van ongeveer 25 dBHL en zal ze dus zowel de stille, normale als luide stem goed ontvangen op voorwaarde dat aan de kant van haar hoortoestel gesproken wordt, niet te ver en er niet te veel achtergrondlawaai aanwezig is.

Zonder haar hoortoestel verstaat ze enkel de luide stem op voorwaarde dat aan de kant van haar goede oor gesproken wordt en de luisteromstandigheden gunstig zijn.

Overstemmend of maskerend effect van de lage frequenties: Het gaat om een vlak gehoorverlies. Achtergrondlawaai zal het spraakverstaan bemoeilijken, maar doordat haar lage frequenties in gelijke mate zijn aangetast is het maskerend effect minder groot.


Sara heeft een gemengd gehoorverlies aan beide oren. De transmissiefactor is gevolg van een verlittekend trommelvlies t.g.v. herhaaldelijke middenoorontstekingen tijdens haar kindertijd. De perceptiefactor is te wijten aan vroegtijdige ouderdomsslechthorendheid (links 60 dBHL, rechts 55 dBHL, aan beide oren aflopend).

Lokaliseren van geluid: Het gehoorverlies is aan beide oren ongeveer even groot. Als de geluiden voldoende hoorbaar zijn voor haar, kijkt Sara de juiste kant op.


Toegang tot stille, normale en luide stem: Doordat Sara spreken ondersteunt met gebaren (SMOG) en de lage frequenties ook nog kan waarnemen, reageert ze zeker op stille spraak, maar ze zal de gebaren nodig hebben om de spraak te kunnen begrijpen. Een zuiver auditieve boodschap wordt pas bij een normale tot luide stem begrepen.

Overstemmend of maskerend effect van lage frequenties: Achtergrondlawaai overstemt de spraak. Achtergrondlawaai is laagtonig en wordt door Sara nog goed opgevangen in tegenstelling tot de spraak die hoogtonig is en dus minder goed ontvangen wordt. 

Mike heeft bilateraal transmissiefactor door  oorproppen. Links is er ook een bijkomende perceptiefactor waarvan de oorzaak ongekend is. Na het verwijderen van de oorproppen werden volgende resultaten bekomen: links 55 dBHL (aflopend), rechts 15 dBHL.

Lokaliseren van geluid: Mike zal steeds naar rechts kijken als hij het geluid opmerkt.


Toegang tot stille, normale en luide stem: Met zijn goedhorend oor zal hij zowel de stille, normale als luide stem goed ontvangen op voorwaarde dat aan de kant van het goede oor gesproken wordt.

Overstemmend of maskerend effect van de lage frequenties: Mike heeft vooral last van verminderd horen. Achtergrondlawaai kan maskerend werken (vooral ook door de perceptiefactor aan het linkeroor), maar is minder uitgesproken.

 

GEHOORONDERZOEK

H3 gehooronderzoek 10x15.jpg

Net zoals bij vermoeden van een ander medisch probleem is bij een vermoeden van een gehoorverlies een bezoek aan een arts noodzakelijk. Gehooronderzoek bij personen met een verstandelijke beperking vraagt de nodige aanpassingen. Personen met een verstandelijke beperking worden bij voorkeur onderzocht in een gespecialiseerd centrum via aangepaste tests.

Via de informatie in deze link krijgen hulpverleners een zicht op de meest gebruikte onderzoeksmethodes bij personen met een verstandelijke beperking. Daarnaast belichten we hoe hulpverleners een vlotte gegevensverzameling en testafname kunnen bevorderen.

 

HOORAPPARATEN

De rubriek 'hoorapparaten' is in ontwikkeling. In afwachting kan je gebruik maken van de informatie die op de oorspronkelijke website werd gepubliceerd: 

De herwerkte versies worden voorzien in 2022.

H4 hoorapparaten 10x15.jpg
 

COMMUNICATIE

De rubriek ‘communicatie’ is in ontwikkeling. In afwachting kan je gebruik maken van de informatie die op de oorspronkelijke website werd gepubliceerd: communicatie.


De herwerkte versie wordt voorzien in 2022.

H5 communiceren NIEUW.jpg
 
  • Facebook
  • Twitter
  • LinkedIn

©2020 door Rita hoort niet goed. Met trots gemaakt met Wix.com

This site was designed with the
.com
website builder. Create your website today.
Start Now